Wonders Will Never Cease !

ماهواره چيست؟

هر جسمي كه به دور جسم ديگر بچرخد «در فضا» ماهواره ناميده مي‌شود ماهواره اسبابي است كه در مداري خارج از جو زمين مستقر شده ويكي از وظائفش دريافت امواج از يك نقطه معين روي كره زمين ومنعكس كردن آن امواج بر روي سطح زمين مي‌باشد يكي ازويژگيهاي اين روش آن است كه مي‌توان محدوده وسيع از كره زمين را تحت پوشش قرار دهد.

موقعيت‌ فضايي ماهواره‌ها:

 تقريباً تمام ماهواره‌ها در 36000 كيلومتري از كره زمين قرار دارند اين محدوده از فضا كه توسط ماهواره‌ها اشتغال مي‌شود در اصطلاح بين‌المللي clark belt ناميده مي‌شود. ماهواره با منبع سوختي كه روي آن تعبيه شده در دالانهاي فضايي كه همان clark belt مي‌باشند، در حال چرخش به دور زمين هستند كه توسط ايستگاههاي زميني كه در آن افراد متخصص ومتصديان تنظيم ماهواره‌ها مشغول فعاليت هستند دقيقاً كنترل شده تا هميشه در يك مكان خاص نسبت به كره زمين پايدار بمانند. كره‌زمين داراي دو نوع حركت مي‌باشد، به دور خورشيد «در مسير بيضي‌شكل» كه همان حركت‌انتقالي است. وديگري حركت وضعي به دور خود، با توجه به اين دو حركت كره زمين، يك ماهواره خاص مثلاً Hotbird بايد طوري در مدار قرار گيرد كه هميشه در يك نقطه معين در زمين رصد شود اين كار كاملاً مشخص است چرا كه اگر شما ديش خود را به سمت Hotbird رصد كنيد ويكسال بعد دوباره سراغ آن برويد همان برنامه‌هاي قبلي را دريافت خواهيد كرد. اين در حالي است كه در اين مدت 365 بار به دور خود ويكبار به دور خورشيد چرخيده

نحوه انتقال سيگنال تلويزيوني توسط ماهواره‌ها:

انتقال سيگنال تلويزيوني توسط ماهواره با انتقال سيگنالهاي راديو وتلويزيون در سطح زمين كاملاً متفاوت است. با توجه به فاصله زياد از زمين براي عبور از لايه‌هاي مختلف فضا ونفوذ در جو زمين مي‌بايست از امواج ماكروويو استفاده كرد. اين امواج داراي فركانسهاي بسيار بالا بوده ودر محدوده گيگاهرتز مي‌باشند خاصيت اين امواج اينست كه مي‌تواند از لايه‌هاي مختلف جو عبور كند وبه سطح زمين برسد. اما عيب آن اينست كه نمي‌توان توسط آنتن‌هاي خانگي آنرا دريافت كرد.

وسايل لازم براي دريافت امواج ماهواره‌ها:

امواجي كه از ماهواره به سوي زمين ارسال ميشود داراي فركانسهاي بالا بوده وبا آنتن‌هاي معمولي قابل دريافت نيست بنابراين بايد امواج ارسالي در نقطه‌اي متمركز شود، تقويت شده وبه امواج  قابل دريافت براي تلويزيونها تبديل شود. براي متمركز كردن امواج از ديش استفاده كرده كه وظيفه‌اش دريافت امواج در يك سطح نسبتاً بزرگ ومتمركز كردن آن در نقطه‌اي بنام كانون است. كانون محل قرار گرفتن low noise Block converter LNB روي Dish است. وظيفه LNB تبديل فركانسهاي بالا High frequency  به فركانسهاي پائين است. يعني امواجي كه در محدوده كار تلويزيونهاست. آخرين وسيله لازم، گيرنده يا همان Reciver‌ مي‌باشد كه داراي دو نوع آنالوگ وديجيتال است. تمام شبكه‌هاي تلويزيوني وراديويي از يك ايستگاه زميني به ماهواره فرستاده مي‌شود.وآن ماهواره آنرا به سوي تمام ديش‌هاي كه به سمت آن تنظيم شده ارسال مي‌نمايد.

سيگنال توسط ديش روي LNB‌ متمركز شده وبعد از تغيير فركانس آن به فركانس متوسط «IF» به رسيور مي‌رسد. تفاوت بين نوع آنالوگ وديجيتال در نوع پردازش سيگنال ورودي ونمايش تصوير آن دو مي‌باشد. رسيور ديجيتال با استفاده از مدولاسيون (تنظيم كننده ورمزگشا) ومدار تصحيح اشتباه اطلاعات را بازيابي مي‌كند ونهايتاً توسط مبدل ديجيتال به آنالوگ به صورت آنالوگ در خواهد آمد. ولذا خواهيد توانست توسط ريسور ديجيتال برنامه دلخواه خود را با تصويري بسيار شفاف مشاهده كنيد.

فرمولهاي محاسبه انحناي ديش وتعيين فاصله:

امواجي كه از فاصله بسيار دور به سطح زمين مي‌‌رسند بايد توسط ديش كه مانند يك آينه مقعر عمل مي‌كند در يك نقطه متمركز شود. براي ساخت ديش با توجه به اينكه در چه نقطه‌اي از كره زمين قرار دارد وقصد رصد چه ماهواره‌اي را داريم  ابتدا قطر ديش مورد نياز را بدست مي‌آوريم حال با داشتن قطر وعمق ديش كه يك عدد دلخواه است مي‌توان فاصله ديش را حساب كرد.

براي ساخت ديش كوچك عمق ديش (d) را كوچك انتخاب كرده چرا كه در مراحل ساخت وتهيه قالب با مشكل مواجه مي‌شويم مثلاً ديش با قطر 100 وعمق 10 در نقطه 5/62 سانتي متري از مركز نقطه كانوني خواهد داشت.

رصد ماهواره‌ها:

با توجه به موقعيت ايران كه در نيمكره شمالي واقع است ماهواره‌هايي را كه روي نيمدايره غرب ، جنوب و شرق را به هم متصل مي‌كند واقع شده باشد  واين يعني ماهواره هايي كه روي 320 شرقي تا 140 شرقي مي‌باشند براي تنظيم بهتر است كه يك ريسور  آنالوگ وصل كرده سپس با تنظيم تقريبي جهت مناسب را پيدا مي‌كنيم سپس رسيور ديجيتال را قرار داده وتنظيم نهايي را انجام مي‌دهيم، اگر رسيور آنالوگ نداريم بايد با دقت كار تنظيم را انجام دهيم چرا كه در اين حالت با توجه به دير جواب دادن رسيد به جهت درست ممكن است در تنظيم ما را گمراه كند.

پوشش منطقه اي يا COVERAGE  CODE  :

پوشش منطقه اي نقشه اي است كه مناطق زير پوشش امواج براي هر ماهواره را مشخص مي‌كند به وسيله اين نقشه مي‌توان دريافت يك ماهواره خاص چه سطحي از كره زمين را زير پوشش امواج خود مي‌برد. از جمله اين كه ماهواره Hotbird‌كه در سال 2003 به بهره‌برداري مي‌رسد. امواج آن در ايران هم قابل دريافت است.

بعضي اصطلاحات

POL : مخفف Polarization به معناي نوع قطبيت مي‌باشد. براي جلوگيري از تداخل سيگنالهاي فركانسهاي نزديك كه داراي 4حالت مي‌باشد.

Horizontal

Vertical

Left circular

right circular

channel name: 

نام برنامه كه توسط متصديان تنظيم ماهواره انتخاب مي‌شود

coverage:

براي تعيين سطح ديش مورد نياز در مكانهاي مختلف واينكه چه ماهواره‌هايي در آن مكانها قابل رصد مي‌باشد مي‌توان از كدهاي هفت رقمي coverage استفاده كرد مثلاً Hot005kw ـ كه سه حرف اول Hot‌، ماهواره Hotbird‌را نشان مي‌دهد. 005‌عدد ماهواره است و kw منطقه پوشش مي‌باشد .

*******************************

mode :

 چگونگي ارسال امواج راديويي يا تلويزيوني در اين ستون تعريف شده براي رسيورهاي آنالوگ ارسال امواج بصورت NTSC - SECAM - PAL‌وبراي رسيورهاي ديجيتال بصورت MPEG2  است .

Crypt :

 اين ستون معرف كارتي يا غير كارتي بودن شبكه‌ها مي‌باشد به اين صورت كه اگر مقابل يك شبكه در ستون crypt  هيچ چيز نوشته نشده باشد آن شبكه آزاد بوده (FTA) و با رسيورهاي معمولي كه قابليت پذيرش كارت را نداشته باشند. هم قابل دريافت است. ما اگر در ستون CRYPT به يك كلمه 4 حرفي برخورديد يعني آن شبكه كارتي بوده وبراي ديدن آن شبكه نياز به وسايل جانبي مخصوص (ديكدر) يا رمزگشا خواهيد داشت. براي بازكردن شبكه‌هاي كارتي علاوه بر داشتن كارت مخصوص به آن شبكه به دستگاهي ديگر به نام (سيماجور) هم نياز است سيماجور وسيله‌اي است كه كارت در آن قرار گرفته وسپس به رسيورهايي كه قابليت پذيرش كارت را داشته باشد متصل مي‌شود هم اكنون رسيورهايي به بازار آمده كه از يك يا چند نوع سيما جور برخوردار بوده وكارت بصورت مستقيم به آنها خورانده مي‌شود نكته جالب توجه اينست كه شبكه‌هاي كارتي هر كدام با سيما جور وكارتي كه حتماً بايد از يك نوع باشد قابل بازگشايي است بعنوان مثال اگر در ستون crypt مقابل شبكه cine polar نگاه كنيد كلمه VICS نوشته شده است اين كلمه مخفف كلمه VIACCESS بوده وبدان معناست كه براي بازكردن اين شبكه به سيما جور وكارتي كه هر دو از نوع VIACCESS باشند نياز داريم .

در زير برخي از سيماجورهاي معروف وكلمه مخفف اشاره شده

Viaccess=VICS                     Cryptowork = CRYW

Power vu = PORU                MediaGuard = MGRD

irdeto = IRDT                            Naryavision = NAGV

هم اكنون از كارتهاي Viaccess كه شبكه‌هاي متعدد را بازگشايي مي‌كنند وقيمت آنها هم زياد نيست استقبال فراواني شده است.

SR :

 مخفف Symbol rate بوده وفقط براي شبكه‌هاي ديجيتال تعريف شده است وبيانگر تعداد مگابايتهاي ارسالي در واحد زمان (ثانيه) مي‌باشد گزينه SR معمولاً بصورت يك عدد پنج رقمي به رسيور داده مي‌شود واگر براي يك شبكه عدد چهار رقمي نوشته شده باشد ابتدا عدد صفر را در سمت چپ آن گذاشته تا پنج رقمي شود.

FEC  :

  مخفف كلمه Forward Error Correction  بوده و فقط مخصوص رسيورهاي ديجيتال ميباشد و بيانگر نسبت بايتهاي صحيح (اطلاعات ) به كل بايتهاي ارسالي است . FEC بصورت اعداد كسري  2/1 -3/2 – 4/3- 6/5  - 8/7  نمايش داده ميشود و هر چه  عدد FEC براي يك شبكه كوچكتر باشد نشان دهنده گيرندگي بالاي آن شبكه است بعنوان مثال    2/1 =FEC بيانگر اينست كه از هردو بايت ارسالي يكي بعنوان اطلاعات اصلي و ديگري بعنوان تصحيح خطا در نظر گرفته مي شود  FEC=7/8بيانگر اين است كه از هشت بايت ارسالي هشت تاي آن اطلاعات صحيح و فقط 1/8براي تصحيح اطلاعات فرستاده مي شود بنابراين درFEC=1/2 امكان تصحيح خطا به حداكثر مقدار خود ميرسد ولي در عوض مقادير زيادي از پهناي باند توسط بايتهاي پريتي اشغال مي شود بنابراين براي شبكه هايي كه امواج آنها ضعيف است از   FEC=1/2-2/3-3/4استفاده مي شود اما براي شبكه هايي كه امواج ارسالي آنها قوي بوده از FEC هاي بزرگتر استفاده مي شود كه در اين حالت از پهناي باند ، حداكثر استفاده مي شود و در نتيجه امكان ارسال تعداد بيشتري شبكه روي يك فركانس بوجود مي‌آيد .

V-PID = مخفف Video-Program-Identification است و فقط مخصوص شبكه هاي ديجيتال بوده براي شبكه هاي راديويي ديجيتال كه تصوير ندارند در اين ستون عدد 8191 نوشته شده است و يا ممكن است هيچ عددي نوشته نشده باشد به هر حال بهتر است كه در كانالهاي راديويي ديجيتال اين قسمت خالي گذاشته شود V-PID براي شبكه هاي مختلف متفاوت بوده وجه تمايز بين شبكه هايي است كه داراي فركانسهاي مشابه است .

SID= گزينه SID مخفف كلمه هاي Service Identification بوده و فقط مخصوص شبكه هاي ديجيتال است اين گزينه بصورت عدد 4 رقمي مشخص كننده سرويس موردنظر است .

TID : مخفف ‍‍‍Transponder Identification بوده كه رسيور را مجبور
مي‌كند كه فقط شبكه هايي كه با آن ترانسپوندرخاص تعيين مي شود جستجو كند .

NID : Network Identification بوده رسيور را مجبور مي كند كه فقط شبكه هايي را كه منشأ آنها از يك شبكه باشند جستجو كنند .TheEnd

---

For more info see www.satcodex.com